به گزارش پایگاه تخصصی مسجد در گذر به سمت جنوب شرقی تهران در مسیر بزرگراه شهید محلاتی منظره باشکوهی از گنبد و گلدسته‌های مسجدی از دور چشم‌ها را می‌نوازد؛ مسجدی که مزین به نام متبرک نوجوان سیزده‌ساله رشید کربلا، حضرت قاسم بن الحسن(ع) است؛ آنجا که دل‌ها در آن آرام و جان‌ها قرار می گیرند.مسجدی که ضمن حفظ جایگاهش برای انجام امور مذهبی و اعتقادی، به مکانیامن برای انجام امور اجتماعی ـ فرهنگی تبدیل شده؛ مسجدی که مکانی برای سلامت و تقویت روح و جسم،و نیز مکانی برای علم‌اندوزی در راستای معارف اصیل اسلامی و الهی فراهم آورده است.
از ویژگی‌های ظاهری مسجد جامع و حسینیه قاسم بن الحسن(ع) که در مساحت تقریبی ۱۴۰۰ متر مربع احداث شده، می‌توان به موارداشاره کرد: صحن، شبستان، حسینیه متصل به مسجد، نیم‌طبقه مخصوص بانوان و فضاهای جنبی، گنبد زیبای تمام کاشی، دو گلدسته با کتیبه‌های فراوان در قسمت‌های درونی و بیرونی مسجد. از ویژگی‌های بارزو کم‌نظیر سازه شبستان مسجد، بدون ستون بودن آن و نورپردازی زیبای آن ـنصب لوستر بزرگ با وزن دو هزار کیلوگرم ـ و صوت منحصر به فرد و کاملاً نامرئی مسجد در درون لوستر می‌باشد.
اما فراتر از این ویژگی‌های ظاهری، محوریت مسجد در ارائه خدمات آموزشی، درمانی، سلامتی و تفریحی است که محیطی کم‌نظیر با خدماتی متنوع را برای مردم منطقه و به طور کلی مردم شهر تهران فراهم کرده است.
سال 1377 بود، زمانی که کلنگ احداث مسجدقاسم بن الحسن(ع) در قطعه زمینی بایر و بلااستفاده واقع در ضلع شمالی میدان شهیدمحلاتی، پشت مدرسه شهید فیاض‌بخش، بامساحت 3530 متر، در سالروز ولادت حضرت محمد(ص) و امام صادق(ص) توسط آیت‌الله مهدوی کنی به زمین زده شد.
پس از آن در محرّم همان سال، پرچمی بر فراز سوله‌ای به طور موقت نصب گردید که اهالی محل فهمیدند آنجا حسینیه است. روی تابلو موقت سردر حسینیه هم نوشته شده بود: «حسینیه حضرت قاسم بن الحسن(ع) تأسیس 1344 هجری شمسی».
بله، نقطه آغاز ماجرا به گذشته‌ای دور در سال‌های خفقان حکومت رژیم شاهنشاهی برمی‌گردد؛ سال 1344 هجری شمسی زمانی که جمعی از نوجوانان محله شهباز جنوبی تهران (17شهریور کنونی) تصمیم گرفتند هیئتی را مزین به نام حضرت قاسم بن الحسن(ع) تأسیس کنند. هیئت به صورت سیار و هفتگی، سه‌شنبه‌شب‌ها در خانه اعضای هیئت با تعداد انگشتشمار اعضا برپا می‌شد. شعار پرچم هیئت این بود:
سرت چون گشت سرگردان ز کوفه تا به ویرانه
از آن سیار و گریانیم از این خانه به آن خانه
برنامه هیئت متوسلین به حضرت قاسم بن الحسن(ع) قرائت قرآن، سخنرانی و مداحی بود؛ سینه‌زنی هم شاخصه هیئت بود، اما از زنجیر و علم و کتل خبری نبود. در واقع، ذکر مصائب اهل‌بیت (ع) موضوع گردهمایی اعضای هیئت بود.
درمانگاه خیریه قاسم بن الحسن(ع)
محرومیت منطقه جنوب شرق تهران و بالا بودن هزینه‌های درمانی و ارائه خدمات بهداشتی درمانی مطلوب، از دلایل عمده‌ای بود که هیئت امنا مسجدقاسم بن الحسن را به طراحی و ساخت درمانگاهی بزرگ و مجهز با ۲۵۰۰ متر مربع زیربنا ترغیب نمود. تا سال 1381 آماده‌سازی زمین و فعالیت‌های ساختمانی تا پایان مرحله سفت‌کاری انجام و از آن سال مسئولیت تکمیل و تجهیز ساختمان و اداره بخش‌های مختلف شامل اورژانس، بخش‌های تخصصی دندانپزشکی، چشمپزشکی، آزمایشگاه‌های تشخیص طبی و بخش تصویربرداری (رادیولوژی، فلوروس کپی، سونوگرافی، ماموگرافی و...) به جمعی از پزشکان فاضل و فرهیخته و خیرین علاقه‌مند به این امر واگذار گردید. مجموعه درمانگاه در چهار طبقه و حدود 2500 متر مربع احداث شد که در ابتدا بخش‌های داخلی، کلینیک تخصصی دندانپزشکی، زنان و نازایی و تزریقات و پانسمان شروع به کار کرد.
در ذیل به معرفی مختصر بخش‌های مختلف این درمانگاه خیریه تخصصی پرداخته می شود.
بخش‌های عمومی
این بخش با امکاناتی از جمله پزشک عمومی، تزریقات و پانسمان و سرم درمانی، همه‌روزه حتی ایام تعطیل درخدمت مراجعه‌کنندگان است.
بخش‌های تخصصی
کلینیک تخصصی دندانپزشکی
کلینیک تخصصی پوست، مو، زیبایی، بخش داخلی، گوارش، آندوسکپی، دیابت
کلینیک تخصصی قلب و عروق
کلینیک چشمپزشکی، بخش گوش و حلق و بینی، بخش زنان و زایمان و نازایی
بخش‌های تشخیصی وخدماتی
تصویربرداری(رادیولوژی)، پایگاه بهداشتی، آزمایشگاه، فیزیوتراپی و لیزردرمانی
حوزه علمیه مسجد قاسم بن الحسن(ع)
لزوم پرورش عالمان و پژوهشگران علوم دینی، ضرورت ایجاد یک مرکز بزرگ آموزش علوم اسلامی را ایجاب می‌نمود. بدین منظور با بهره‌گیری از نظرات صاحب‌نظران این امر، به ویژه مسئولان مرکز مدیریت حوزه علمیه قم، مقرر گردید این حوزه علمیه در دو بخش صبح‌ها مختص خواهران و در دو مقطع سطح دو و سطح سه (کارشناسی و کارشناسی ارشد) به ارائه خدمات آموزشی به طلاب خواهر بپردازد. در حال حاضر ۴۵۰ طلبه به همراه پرسنل آموزشی در این مجموعه مشغول به تحصیل می‌باشند.بعد ازظهرها به مرکز آموزش عالی حوزوی در رشته‌های علوم قرآن و حدیث، تبلیغ، فلسفه، کلام و علوم قرآنی برای دانش‌پژوهان علوم دینیتبدیل گردیده است کهصد طلبه برادر در آن مشغول تحصیل هستند.
مجموعه حوزه علمیه دارای واحدهای آموزشی مرتبط با کتابخانه تخصصی آموزشی و همچنین مدرس بزرگ و امکانات اقامتی برای اساتید مهمان با حدود 1250 مترمربع وسعت است. وجود یک کتابخانه بزرگ با ظرفیت پنجاه هزار جلد، دو سالن مطالعه برای استفاده طلاب و سایر علاقه‌مندان و نیز سالن‌های متعدد آموزشی مجهز به رایانه، از ویژگی‌های مرکز آموزشی این مسجد به شمار می‌آید.
کتابخانه مسجد قاسم بن الحسن(ع)
کتابخانه مسجد، یک کتابخانه بزرگ عمومی وتخصصی است با ظرفیت پنجاه هزار جلد که تاکنون حدود 14500 عنوان کتاب و 22600 جلد کتاب با موضوعات متنوع و مورد نیاز به ثبت رسیده است و1200 عضو دارد. از دیگرامکانات این کتابخانه دو سالن مطالعه جداگانه برای خواهران و برادران است.
علاوه بر این، کتابخانه مذکور به سامانه اینترنتی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور متصل است که از طریق آنمی‌توان بدون مراجعه مستقیم و حضوری به کتابخانه قاسم بن الحسن(ع)، به منابع و فهرست کتاب‌های موجود و مورد نظر در این کتابخانه وحتی منابع کتابخانه‌ای دیگر نیز دسترسی داشت.
با چنین ویژگی‌هایی کتابخانه مسجد قاسم بن الحسن (ع) یکی از کتابخانه‌های برتر مساجد کشور است که خوانندگان کتاب را با دارا بودن کتاب‌های متنوع تخصصی و عمومی در دل خود پذیراست. بدین ترتیب مسجد قاسم بن الحسن به عنوان کانون فرهنگی در گسترش فضای مطالعه و ارتقای حرکت فرهنگی انقلاب اسلامی نقش بسزایی ایجاد کرده‌است.
دارالقرآن مسجد قاسم بن الحسن(ع)
دارالقرآن ابن الکریم(ع) وابسته به مسجد قاسم بن الحسن(ع) در امر آموزش حفظ قرآن کریم ویژه نونهالان وبزرگسالان (واحد خواهران و برادران) و دیگر علوم قرآنی از جمله تجوید، تفسیر، مفاهیم قرآن کریم، نهج البلاغه، احکام و برگزاری دوره‌های آموزشی هنری و فنی نظیر رایانه، خیاطی و بافندگی فعالیت دارد. کانون زبان یاسمن ازدیگر بخش‌های آموزشی است که درمحیطی مناسب و با اساتیدی مجرب به آموزش زبان انگلیسی به صورت ترمی می‌پردازد.
مهدکودک و پیش‌دبستانی علمی قرآنی یاسمن نیز ازدیگر بخش‌هایی است که با رویکردی اعتقادی و قرآنی به پرورش کودکان و نوگلان عزیز مشغول است.
مجموعه ورزشی یاسمن
از جمله شخصیت‌های حاضر در مراسم افتتاحیه مجموعه ورزشی چندمنظوره مسجد حضرت قاسم بن الحسن(ع)، می‌توان به حضور دکتر حسن غفوری فرد، نماینده پیشین مردم تهران در مجلس شورای اسلامی و دبیرکل فعلی جامعه اسلامی ورزشکاران و رئیس هیئت بازرسی و نظارت شورای عالی انقلاب فرهنگی اشاره کرد.همچنین دکتر سید محمد میرمحمدی، نماینده اسبق مردم قم در مجلس شورای اسلامی و از اعضای دفتر بازرسی دفتر مقام معظّم رهبری، یکی دیگر از مهمانان ویژه اینمراسم بود.
سرانه پایین ورزشی، به‌ویژه در جنوب تهران، لزوم آماده‌سازی یک مجموعه ورزشی نسبتاً کامل را در ذهن هیئت‌امنای مسجد قاسم بن الحسن (ع)می‌پروراند.
پرکردن اوقات فراغت، ایجاد محیطی سالم برای تفریح و تقویت جسم و روح، عبارات مکرری است که به کرات از زبان دلسوزان و صاحب‌نظران مسائل اجتماعی برای کاهش مشکلات جوانان و نسل پرشور انقلابی کشورمان شنیده می‌شود.
با توجه ویژه به این امر خطیر، چندی پیش در روز ولادت باسعادت حضرت معصومه(س) برابر با پنج شنبه ۱۴ مرداد 95،مجموعه ورزشی چندمنظوره در مسجد قاسم بن الحسن(ع)، با حضور جمعی از مسئولین، خیرین، روحانیون و اساتید حوزوی، افتتاح و به بهره‌برداری رسید. مجموعه بزرگ ورزشی آن به مساحت بیش از ۱۵۰۰ مترمربع شامل استخر سرپوشیده آموزشی با رعایت استاندارهای بین‌المللی، سونای خشک، سونای بخار، جکوزی، سالن بدنسازی و سایر فضاهای پشتیبانی مربوطه می‌باشد. در قسمت میانی زیرزمین مجموعه، فضای سبزی به مساحت حدود ۵۰۰ متر مربع به همراه آب‌نما و باغچه، چشم‌انداز زیبایی را برای بخش‌های مختلف مؤسسه فراهم آورده است.