ایرج اسکندری عضو انجمن هنرمندان نقاش ایران در گفتوگو با ستاد خبری دهه تکریم و غبارروبی مساجد، مسجد را بهترین مکان برای وصل به معنویت دانست و گفت: این مکان مقدس محلی پاک برای آرامش و آسایش انسان خسته از اتفاقات رومزه است.
وی افزود: زندگی انسان دو بُعد مادی و معنوی دارد. گرچه زمان زیادی از روز برای رفع نیازهای مادی صرف میشود اما این نباید مانع از پرداختن به معنویت باشد. برای رفع نیاز معنوی چه جایی بهتر از مسجد؟
عضو هیات انتخاب چهارمین دوسالانه بین المللی نقاشی معاصر جهان اسلام با اشاره به الهام هنر از معنویت، تصریح کرد: معنویت منشاء هنر است؛ به عبارت دیگر هنرمند از بُعد معنوی الهام میگیرد. از سوی دیگر انسان ذاتاً به زیبایی و هنر علاقمند است و به سمت آن جذب میشود. بنابراین تلفیق هنر و معنویت در مسجد، نقش بسزایی در گرایش مردم به سمت این مکان مقدس دارد.
این نقاش برجسته ادامه داد: هنر بکار رفته در معماری و حتی تزئین مسجد باید با روح حاکم بر این مکان مقدس همخوان باشد. یعنی هنر باید هنر اسلامی باشد.
اسکندری اظهار داشت: در عرفان هفت پله برای رسیدن به خداوند وجود دارد، پله اول «قبول» و پله آخر «رضا» است. در گذشته همین اصل در ساخت و معماری مساجد نیز رعایت میشد بطوریکه گام اولِ ورود به حیاط مسجد، مرحله قبول بود و فرد مسلمان برای رسیدن به محراب و مقام وصل باید از پلههایی مانند نیت و طهارت میگذشت. این یعنی وجود تفکر و فلسفه در معماری مسجد. بعدها نیز هنرمندانی مانند کمالالدین بهزاد نیز در آثار خود این هفت مرحله را به منصه ظهور رساندند بطوریکه تاثیر مسجد و محوریت آن در آثار مرحوم بهزاد به وضوح عیان است.
عضو هیأت علمی دانشگاه هنر خاطرنشان کرد: معماری تمام مساجد موجود در ایران، عراق، افغانستان و دیگر ملل مسلمان حتی جنوب اروپا علیرغم اینکه تحت تاثیر فضای بومی هستند، همگی از یک هارمونی یکسانی برخوردار هستند. این یعنی روح معنوی حاکم بر مسجد و سبک بکارگیری هنر در همه جا یکسان است و همه از یک منبع معنوی که همان وحی است الهام میگیرند.